پاسخ به نظرات و انتقادات مترجمان

با سلام خدمت تمامی مترجمان محترم و سخت کوش مجموعه شبکه مترجمین ایران و تشکر از همه همکاران جهت مطرح نمودن پیشنهادها و انتقادها چرا که طرح این مسائل قطعا سبب تببین مشکلات بوده و نخستین گام برای رفع آنها است. در ابتدا  بر این نکته تاکید می کنیم که مترجمان سایت مهمترین و ارزشمندترین رکن مجموعه ما هستند و شبکه مترجمین ایران بدون حضور مترجم معنایی نخواهد داشت. مترجمان بسیاری از اقصی نقاط کشور و خارج از کشور با شبکه مترجمین همکاری می کنند که نهایت تلاش ما در همکاری با آنان، احترام به شان مترجم و پایبندی به تعهدات خود در قبال زحماتی است که آنها برای انجام سفارش های ترجمه متحمل می شوند. از طرف دیگر این تعهدات به کاربران و مشتریان مجموعه هم وجود دارد که به شبکه مترجمین ایران اعتماد کرده و سفارش های خود را به ما می سپارند. فصل مشترک تمامی سفارش هایی که به این مجموعه سپرده می شود، نیاز مبرم کاربر به انجام سفارش است و ناگفته پیداست که کسی از روی تفنن متنی را برای ترجمه به ما نمی سپارد. به همین دلیل ما بر این باوریم که مهمترین وظیفه یک مترجم مسئولیت پذیری او در قبال انجام سفارش ترجمه است؛ چرا که ما نیز در تحویل دقیق و به هنگام سفارش به کاربر مسئول هستیم. توجه به این نکته می تواند دلیلی بر وجود برخی سختگیری ها در روند انجام ترجمه باشد که ادامه به آنها اشاره خواهد شد.

الف- ارزیابی سفارشها:

هدف از ارزیابی سفارش ها در شبکه مترجمین ایران را می توان در این سه مورد خلاصه کرد:

·        آموزش مترجم در حین کار -که بنا به اذعان کارشناسان آموزش یکی از بهترین روشهای آموزش است- و ایجاد شرایطی که انگیزه و امکان پیشرفت برای مترجمان وجود داشته باشد.

·        احترام به حقوق کاربران در قبال اعتمادی که به مجموعه داشته و کار خود را به شبکه مترجمین  واگذار نموده اند با نظارت بر عملکرد مترجمان.

·        ارتقاء کلی کیفیت ترجمه و مسئولیت پذیری در بین مترجمان مجموعه.

یکی از مترجمان به کنایه گفته بود که ارتقای سطح مترجمان در اینجا مانند برنده شدن در قرعه کشی بانک به ندرت به وقوع می پیوندد! اما باید گفت که این نکته صحیح  نیست چرا که ارتقاء مترجم مطلوب ما هم هست ما نیز دوست داریم که در انتهای یک سال تعداد بیشتری از مترجمان به سطح بالاتری آمده باشند. اما با توجه به تمایزی که میان متن های ترجمه شده در سطوح مختلف قائلیم. در نظر داریم که این تمایز واقعی و نه فقط در حد اسمِ طلایی، نقره ای یا برنز باشد. ارتقاء واقعی و صحیح قطعا به صورت تدریجی و با کسب تجربه در ترجمه رخ خواهد داد و ما خوشحالیم که بسیاری از مترجمان این مسیر را سخت کوشانه طی کرده اند ولی سعی می کنیم این روند مبدل به مسیری فرسایشی و یاس آور نشود.

برخی از همکاران از دریافت امتیازهای منفی گله دارند؛ درپاسخ باید گفت که روند امتیاز دهی از سوی ارزیابان همواره پیگیری و به وظیفه آنها در رعایت انصاف و عدالت توصیه می شود. اما در بسیاری از موارد چاره ای به جز امتیاز منفی برای آنها باقی نمی ماند بخصوص در مواردی که اشتباهات قبلا به همان مترجم گوشزد شده یا در ارزیابی های منتخب چندین بار به آن اشاره شده است ولی متاسفانه باز هم تکرار می شود. همچنین در پاسخ به دوستانی که امتیاز ارزیاب را در سفارش های با ضریب اهمیت بالا مغرضانه برداشت کرده اند؛ باید بگوییم که ارزیاب به هیچ وجه قبل از دادن امتیاز از ضریب اهمیت سفارش آگاهی ندارد.

اما در اینکه وزن امتیاز منفی معمولا بیشتر از امتیاز مثبت است هیچ بحثی نیست، زیرا زمانی که مترجم در ترجمه اشکالاتی داشته باشد، تمامی زحماتی را که کل مجموعه (شامل مترجمان دیگر) برای جذب مشتری و تداوم حضور او در مجموعه می کشند کمرنگ می کند. این کار جدا از اتلاف وقت کاربر، هزینه زیادی را که صرف بازاریابی می شود هدر خواهد داد.

در نظر دیگری درخواست شده بود که امکان مشاهده سایر ارزیابی ها برای بقیه مقدور باشد تا بتوانند شرایط ارزیابی خود را با دیگران مقایسه کنند، باید گفت این روش سنجش اصولی نیست زیرا ارزیابی هر فرد با توجه به شرایط پیشرفت خود او صورت می گیرد و به بازخوردی که ارزیاب از سابقه ارزیابی های ارسالی به هر مترجم دارد وابسته است. در مواردی اما ارزیابی برای کلیه افراد مفید است که آنرا برای مطالعه در بخش ارزیابی های منتخب قرار می دهیم که متاسفانه بخشی از مترجمان نسبت به این صفحه کم لطفی می نمایند.

در نظر دیگری بیان شده بود که ارزیاب کل سفارش ترجمه را برای ارزیابی مشاهده نکرده است. باید بگوئیم با توجه به تعداد بالای سفارش ها، مطالعه کل سفارش برای ارزیاب ممکن نیست ولی سعی می شود که از سراسر متن ترجمه به صورت یکنواخت نمونه هایی برای تطبیق و بررسی انتخاب گردد.

در همین جا به شما مژده می دهیم که به زودی در ابتدای هر ماه یکی از سفارش ترجمه شده توسط اساتید صاحب نام ترجمه مورد نقد و بررسی تفصیلی قرار خواهد گرفت و این نقد آموزشی برای همه مترجمان قابل دسترس خواهد بود و به این ترتیب محتوای آموزشی ارزیابی ها غنی تر خواهد شد. همچنین برای سپردن قضاوت به شما می توانید به این لینک مراجعه و مواردی از ترجمه هایی را که مترجم آن امتیاز منفی گرفته و بعضا در نظرات به آن اعتراض داشته است، مشاهده  نمائید.

علت اصلی راه اندازی بخش آموزش ترجمه نیز رفع اشکالات ترجمه و ارتقا سطح کیفی مترجمان است. جالب اینجاست که اکثر افراد شرکت کننده در کلاس از جمله مترجمانی هستند که روند کاریشان رو به رشد بوده است و بیشتر مترجمان پر اشکال اتفاقا در خود تمایلی به شرکت در این دوره ها که با حداقل هزینه برگزار می شود حس نمی کنند. در چنین شرایطی که افراد خود علاقه ای به آموختن و پیشرفت ندارند، چه باید کرد؟

ب- دستمزد مترجم به ویژه در سطح برنز:

با توجه به همگانی بودن فضای وبلاگ امکان ورود به جزئیات در این بخش وجود ندارد و انشاالله در جلساتی که با حضور مترجمان برگزارخواهد شد، بیشتر به این موضوع خواهیم پرداخت. اما می توان اجمالا چنین بیان کرد که پیرو شرایط کنونی اقتصادی کشور و افزایش هزینه های اساسی، افراد در عین نیاز حاضر به پرداخت هزینه های  بالا برای ترجمه و سایر محصولات فرهنگی نیستند و همین موضوع باعث کاهش بهای ترجمه و به تبع آن دستمزد مترجم گردیده است. توجه به این نکته ضروری است که با توجه به هزینه های بالایی که دفتر جهت بازاریابی و جذب مشتری، مالیات، بیمه، حقوق و دستمزد، اجاره بها و ... صرف می کند، درآمد حاصله از ترجمه بیشتر به نفع مترجمانی است که کار مستمر و با کیفیت انجام می دهند و نوسانات قیمت ها در سطح جامعه ما را نیز مانند مترجمان دچار مشکلات عدیده ای کرده است. لذا پس از بررسی شرایط  و نیازسنجی در روزهای اخیر تغییراتی در قیمت ایجاد شده که حتما نتیجه آن را تا کنون مشاهده نموده اید.

ج- مشکلات پذیرش ترجمه سطوح پائین تر توسط مترجم با امتیاز سطح بالاتر:

در کامنتی به این موضوع اشاره شده بود که سفارش های سطح برنز و نقره ای مانند سفارش های طلائی سختگیرانه ارزیابی می شوند. در این رابطه باید سه نکته را مد نظر قرار داد:

·        ارزیاب زمانی که یک سفارش سطح پایین توسط مترجم سطح بالاتر ترجمه شده است؛ آن سفارش را مانند سفارش سطح بالاتر او ارزیابی نمی کند.

·        در عین حال اگر یک سفارش برنز توسط مترجم نقره ای و یا یک سفارش نقره ای توسط یک مترجم طلائی ترجمه شود، سطح سفارش اشتباهات آشکار و کم توجهی های مترجم را توجیه نخواهد کرد.

·        مترجمان محترم توجه داشته باشند که وقتی در سطحی قرار می گیرند، باید تمامی توان خود را جهت انجام سفارش در آن سطح به کار بگیرند تا کیفیت مورد نظر حاصل شود. به عنوان مثال نتیجه تمام تلاش یک مترجم برنز در حد برنز است و اگر بالاتر از این سطح باشد با دریافت امتیاز مثبت به سطح بالاتر ارتقا می یابد.

د- امتیاز کاربران:

در مورد سوءتفاهمی که در خصوص لحاظ نشدن ضریب اهمیت در امتیاز کاربرها به وجود آمده است. باید گفت که این مورد غیر عمدی و از اشکالات سامانه ثبت امتیاز بوده است. بدین ترتیب که در مورد امتیاز کاربر دو روش برای ثبت نظر کاربر وجود دارد: روش اول در حساب کاربری مشتری است که تجربه نشان می دهد، احتمال ثبت امتیاز منفی در صورت عدم رضایت، بالاتر از ثبت امتیاز مثبت است. روش دیگر با تماس های دوره ای و نظر سنجی بخش پشتیبانی با کاربران است که نظر آنها در سایت ثبت می گردد. اشکال فنی در بخش دوم رخ داده بود که نظر کاربر بدون ضریب ثبت می شد و همانطور که در بالا اشاره شد عموما کاربرهای که خود نظرشان را ثبت می کردند، کاربران ناراضی بودند. در ابتدا قصد داشتیم که کلیه امتیازات کاربران را به علت کارشناسی نبودن بدون ضریب ثبت کنیم اما با بازخوردی که در این مورد از مترجم ها داشتیم؛ در نهایت تصمیم بر این شد که سامانه ثبت امتیاز به این شکل اصلاح شود که نظر کاربر داری ضریب بوده اما تاثیر اهمیت آن کمتر از بخش امتیاز توسط ارزیاب ها باشد که اکنون اعمال گردیده و مشکل امتیاز کاربر برطرف شده است. همین جا اعلام می کنیم چنانچه مشکلی در این خصوص مشاهده شد سریعا واحد پشتیبانی را مطلع نمائید.

ه- اهمیت سفارش:

ضریب اهمیت سفارش هم اکنون به حجم سفارش و موارد دیگر بستگی دارد. این امکان با توجه به پیشنهاد و درخواست های قبلی مترجمان مبنی بر تفاوت امتیاز سفارش مفصل با سفارشهای کوچک و بعضا 250 کلمه ای، به سامانه ثبت امتیاز اضافه شده است. بررسی های ما نشان می دهد اعتراض به اعمال ضریب اهمیت از سوی معدودی از مترجمان صورت گرفته و اکثریت قریب به اتفاق مترجمان به این ضریب اعتراضی ندارند. همچنین در بررسی های صورت گرفته در روند امتیاز گیری افراد، به این نتیجه رسیده ایم که  تاثیر ضریب اهمیت در این روند مثبت بوده است. در ادامه به عنوان نمونه می توانید نمودار پیشرفت چند مترجم را مشاهده نمائید:

 

   

 نمودار مترجم 6671:

 

 

 نمودار مترجم 8881:

 

 نمودار مترجم 19867:

 

در انتها بار دیگر اعلام می کنیم که جلب رضایت مترجمانی که با مجموعه ما همکاری دارند برای ما اهمیت شایانی دارد و همچنین اشکالاتی که مجموعه دارد را پذیرفته و همواره در جهت اصلاح آنها اقدام می کنیم و در ادامه نیز پذیرای نظرات شما در وبلاگ و یا به روشهای دیگر هستیم. به امید اعتلای فضا و فرهنگ ترجمه در کشور عزیزمان ایران.

پیام تسلیت

در کمال تأسف باخبر شدیم که همکار گرامی سرکار خانم همتی در غم از دست دادن مادر گرامیشان به سوگ نشسته است.  این ضایعه بزرگ را به ایشان تسلیت عرض نموده و از خداوند متعال برای  آن مرحوم طلب مغفرت کرده و برای خانواده محترمشان صبر جمیل مسئلت می نماییم.

 

ترجمه فارسی به انگلیسی : مشکلات و موانع

 

نویسنده: شادبه بصیر

کم و بیش کلیه افرادی که به نگارش زبان فارسی تسلط دارند با کسب دانش نسبی در یک زبان بیگانه و داشتن تخصص در چند زمینه علمی قادر خواهند بود متون مختلف را از زبان مبدا (source language) به زبان مادری خود ترجمه کنند. اما کمتر کسی قادر است از زبان مادری خود به زبانی دیگر ترجمه­ای ارائه دهد که از دیدگاه متکلامان زبان مقصد (target language) قابل فهم، عاری از اشکالات دستوری، متناسب با ساختار زبان مقصد، و بهره­مند از گزینش صحیح واژگان باشد. در مقاله پیش رو به برخی دلایل بروز این مشکل نگاهی اجمالی انداخته شده و برخی از روش­های مرتفع کردن آن ارایه می­گردد. ذیلاً فرض می­شود زبان مادری مترجم فارسی و زبان مقصد انگلیسی است.

مشکلات موجود در راه ترجمه فارسی به انگلیسی

 فردی که سال­های سال در ایران زندگی کرده و از کودکی با زبان مادری خود سر کار داشته است، پس از گذراندن دوره­های نگارش و ویرایش و تمرین و ممارست فراوان قادر خواهد بود جملاتی قابل درک و استاندارد ارائه دهد که حتی المقدور فاقد اشتباهات عمده باشد. فرد مذکور پس از آنکه از نگارش متن فارغ شد این توانایی را دارد تا از منظر یک فارسی­زبان به مرور و بررسی متن نوشته شده بپردازد. چنین شخصی در صورت بهره­مند بودن از دانش زبان انگلیسی، و طبیعتاً تسلط به زمینه ی تخصصی متنی که پیش رویش است، می­تواند ترجمه­ای مخاطب­پسند ارائه دهد. شاید مهم­ترین دلیل موفقیت چنین مترجمی در کسب رضایت خواننده این است که زبان مادری وی (mother tongue) با زبان مادری مخاطب یکی است و قاعدتاً قادر است زیبایی و قابل درک بودن متن را از منظر مخاطب بسنجد و ارزیابی کند.

 

همانطور که می­دانیم، هم در ترجمه انگلیسی به فارسی و هم در ترجمه فارسی به انگلیسی، مترجم می­بایست برای کلیه کلمات، عبارات، و اصطلاحات معادل­هایی شایسته در زبان مقصد پیدا کند که علاوه بر انتقال صحیح مطلب مخاطب­پسند نیز باشد. به نظر می­رسد این کار همانطور که در بالا گفته شد برای مترجم انگلیسی به فارسی آسان­تر باشد، زیرا وی در اثر سال­ها زندگی در سرزمین مادری به صورت خودآگاه و ناخودآگاه با زبان و ادب فارسی آشنایی دارد و راحت­تر می­تواند منظور نویسنده را به زبان مقصد برگرداند. 

 

اما ترجمه فارسی به انگلیسی دشواری­های مخصوص به خود را دارد. مترجم فارسی به انگلیسی می­بایست تلاش کند جملاتش تا حد امکان با ساختارهای زبان انگلیسی همخوانی داشته باشد، واژگانی که گزینش می­کند معنای دقیق واژگان فارسی را منتقل کند، ترکیب­هایی بسازد که زیبا و معمول باشند، برای تعبیرهای عامیانه (slangs) و گاهاً ضرب­المثل­ها (proverbs) برگردان­های صحیح بیابد، و در نهایت گزینش کلمات را با توجه به معانی ضمنی آن­ها انجام دهد. تمام اینها، مخصوصا برای شخصی که در کشورهای انگلیسی­زبان زندگی نکرده است چالش­های بزرگی را در پی دارد.

 

به عقیده بسیاری از اساتید فن، مترجم فارسی به انگلیسی، برای عبور از این موانع، در حین ترجمه باید خود را از قید و بند ساختار زبان فارسی برهاند و تلاش کند مفاهیم را با ساختار انگلیسی منتقل کند؛ به عبارتی دیگر، می­بایست از دید یک انگلیسی زبان به متن نگاه کند.

 

 

نگاه کردن به متن از دید یک انگلیسی­زبان

 هنگام ترجمه از زبان مادری به زبان بیگانه، بزرگترین مانعی که باید از آن عبور کرد، علاوه بر مشکلات معمول در راه ترجمه، نگارش جملات به همان سبک و سیاقی است که یک انگلیسی­زبان به نگارش زبان مادری خود می­پردازد. البته، بدون شک دست یافتن به این هدف اگر غیرممکن نباشد بسیار مشکل و نیازمند سال­ها مطالعه، تمرین و ریاضت است.

 

هنگام ترجمه از فارسی به انگلیسی، می­بایست مترجم خود را در جایگاه فردی انگلیسی­زبان (native) قرار دهد و بر روی این موضوع تامل کند که «اگر آن فرد درصدد بود آن مطلب را به انگلیسی سلیس و روان بنویسد چگونه به انجام این امر مبادرت می­کرد.» بدین منظور شخص باید حائز ویژگی­های متعددی باشد و از جنبه­های مختلف تسلط نسبی بر زبان مقصد داشته باشد.

 

 

نوشتن جملات با توجه به ساختار زبان مقصد

 از آنجا که هر زبان ساختار منحصر به فردی دارد، اولین نکته در ترجمه فارسی به انگلیسی تلاش برای نوشتن جملات با ساختار انگلیسی است – یعنی منتقل کردن مفاهیم و معانی با ساختار زبان مقصد. بدین منظور ابتدا باید معانی جملات فارسی را، پس از چند بار مرور جمله، به خوبی درک کرد. سپس همان معانی را مطابق با صرف و نحو زبان مقصد به روی کاغذ آورد. در مرحله بعد، باید جمله انگلیسی را چندین و چند بار مرور کرد تا اطمینان حاصل شود جمله نوشته شده حائز معیارهای زبان مقصد است.

 

به علاوه، همانطور که پیش­تر گفته شد، باید در مورد این موضوع که یک انگلیسی زبان ممکن است این جمله را به چه نحوی بنویسد لحظه­ای درنگ کرد.

 

مثلا؛ در ترجمه جمله زیر:

 

«روز دوشنبه قیمت نفت به پایین ترین حد ظرف 30 سال گذشته رسید.»

 

ممکن است مترجم بنویسد:

 

The oil price reached the lowest level in the last 30 years on Monday.

 

اما با مراجعه به منابع معتبر مانند سایت­های خبری می­توان دید که انگلیسی زبان­ها مفهومی را که از جمله فارسی برداشت می­شود به گونه­ای دیگر به روی کاغذ می­آورند:

 

Oil prices fell to a 30-year low on Monday.

 

همانطور که گفته شد، در ترجمه از فارسی به انگلیسی، بعد از درک مفهوم باید جمله را با ساختار زبان مقصد نوشت و سپس آن را از دید یک انگلیسی زبان بررسی کرد. 

 

مترجمان برتر آبان 1391

به اطلاع مترجمان محترم می رساند، شبکه مترجمین ایران از این پس قصد دارد جهت تقدیر از مترجمان فعال، اقدام به انتخاب مترجمان برتر در سه سطح طلائی، نقره ای و برنز نماید. معیار انتخاب مترجم برتر بر اساس امتیازهای مثبت و منفی ارزیابی سفارش ها توسط تیم ارزیابی است. ضمن عرض تبریک به مترجمان برتر، به رسم یادبود یک جلد کتاب به این عزیزان تقدیم می گردد.

سطح مترجم کد مترجم امتیازهای ارزیابی مثبت امتیازهای ارزیابی منفی امتیاز کل
طلائی 6671 144+ 11- 1128
نقره ای 22186 28+ -- 486
برنز 24269 26+ -- 90

همچنین بدینوسیله از مترجم کد 1668 جهت انجام سریع  و دقیق سفارش 52649 و مترجم با کد 6335 جهت انجام سفارش 53077 تقدیر و تشکر می گردد. به امید موفقیت روزافزون برای کلیه مترجمان عزیز.